Sarı nokta hastalığı (yaşla ilişkili maküler dejenerasyon - AMD), 50 yaş üzeri bireylerde merkezi görme kaybının en sık nedenidir. Makula (sarı nokta), retina'nın merkezinde bulunan ve keskin, detaylı görmemizi sağlayan bölgedir. Bu bölgenin hasar görmesi, okuma, sürüş ve yüz tanıma gibi günlük aktiviteleri ciddi şekilde etkiler.
AMD Türleri
- Kuru AMD: Daha yaygın (%80-90), yavaş ilerler. Makula bölgesinde sarı-beyaz birikintiler (drusen) oluşur.
- Yaş AMD: Daha nadir ancak daha agresif. Anormal damar oluşumu ve sızıntı sonucu ani görme kaybına yol açar.
Belirtiler
- Merkezi görmede bulanıklık veya boşluk
- Düz çizgilerin dalgalı görünmesi
- Renklerin soluk algılanması
- Okuma güçlüğü
- Yüzleri tanımada zorluk
Risk Faktörleri
50 yaş üstü olmak, aile öyküsü, sigara kullanımı, yüksek tansiyon, obezite ve açık renkli irisler riski artırır. Özellikle sigara, AMD riskini 2-5 kat artırır.
Tedavi
Kuru AMD'de antioksidan vitamin ve mineral takviyeleri (AREDS2 formülü) ilerlemeyi yavaşlatabilir. Yaş AMD'de göz içi anti-VEGF enjeksiyonları (ayda bir tekrarlanan) anormal damarları küçültür. Fotodinamik tedavi (PDT) ve lazer de seçenekler arasındadır.
Korunma
Sigaradan uzak durmak, yeşil yapraklı sebzeler ve balık tüketmek, kan basıncını kontrol altında tutmak, düzenli egzersiz yapmak ve UV korumalı güneş gözlüğü kullanmak AMD riskini azaltır. 50 yaş üstü bireylerin yıllık göz dibi muayenesi yaptırması kritik öneme sahiptir.