Göz Enfeksiyonları ve Tedavisi | Konjonktivit Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri
Göz enfeksiyonları, gözün farklı dokularını etkileyebilen ve kızarıklık, çapaklanma, sulanma, batma, yanma, ışığa hassasiyet ve görme bulanıklığı gibi belirtilerle ortaya çıkabilen hastalıklardır. En sık görülen göz enfeksiyonlarından biri konjonktivittir. Konjonktivit, gözün beyaz kısmını ve göz kapaklarının iç yüzeyini örten ince zar tabakasının iltihaplanmasıdır.
Konjonktivit halk arasında “göz iltihabı” veya “göz nezlesi” olarak da bilinir. Viral, bakteriyel, alerjik veya kimyasal nedenlerle gelişebilir. Her kızarıklık konjonktivit anlamına gelmez ve her konjonktivit aynı tedaviyi gerektirmez. Bu nedenle gözde kızarıklık ve akıntı olduğunda bilinçsiz damla kullanmak yerine göz muayenesi yapılması önemlidir.
Göz enfeksiyonları bazı hastalarda hafif seyredebilirken, bazı durumlarda kornea tutulumu, yoğun iltihap, görme azalması veya ciddi komplikasyonlar gelişebilir. Özellikle kontakt lens kullananlarda, bebeklerde, bağışıklık sistemi zayıf olanlarda, göz ağrısı ve ışığa hassasiyet eşlik eden durumlarda daha dikkatli değerlendirme gerekir.
Göz enfeksiyonları ve konjonktivit tedavisi, enfeksiyonun türüne, şiddetine, gözün hangi tabakalarının etkilendiğine ve hastanın risk faktörlerine göre planlanır. Tedavide antibiyotikli damlalar, antiviral tedaviler, alerji damlaları, suni gözyaşı, hijyen önerileri ve bazı özel durumlarda ileri tedaviler kullanılabilir. Doğru tedavi için enfeksiyonun nedeninin belirlenmesi gerekir.
Göz Enfeksiyonu Nedir?
Göz enfeksiyonu, bakteri, virüs, mantar veya parazit gibi mikroorganizmaların göz dokularında iltihap oluşturmasıdır. Enfeksiyon göz kapağını, konjonktivayı, korneayı, gözyaşı sistemini veya gözün daha derin tabakalarını etkileyebilir.
Göz enfeksiyonlarının en sık görülen şekli konjonktivittir. Ancak her göz enfeksiyonu konjonktivit değildir. Kornea enfeksiyonları, göz kapağı enfeksiyonları, arpacık, gözyaşı kesesi enfeksiyonu ve göz içi enfeksiyonlar farklı hastalık gruplarıdır.
Basit gibi görünen bazı göz enfeksiyonları, özellikle kornea etkilenirse görme açısından risk oluşturabilir. Bu nedenle ağrı, görme azalması, ışığa hassasiyet, kontakt lens kullanımı veya yoğun iltihap varsa muayene geciktirilmemelidir.
Göz enfeksiyonlarında tedavi planı hastalığın yerine göre değişir. Konjonktivit çoğu zaman göz yüzeyini etkilerken, keratit yani kornea enfeksiyonu daha ciddi takip gerektirebilir.
Konjonktivit Nedir?
Konjonktivit, konjonktiva adı verilen ince zar tabakasının iltihaplanmasıdır. Konjonktiva, gözün beyaz kısmını ve göz kapaklarının iç yüzeyini örter. Bu tabaka enfeksiyon, alerji veya tahrişe karşı duyarlıdır.
Konjonktivit geliştiğinde gözde kızarıklık, sulanma, çapaklanma, batma, yanma, kaşıntı ve kapaklarda yapışma görülebilir. Hastalık tek gözde başlayabilir ve diğer göze geçebilir. Bazı türleri bulaşıcıdır.
Konjonktivitin en sık nedenleri viral enfeksiyonlar, bakteriyel enfeksiyonlar ve alerjik reaksiyonlardır. Tedavi, konjonktivitin nedenine göre değişir. Viral konjonktivitte destek tedavisi ve hijyen ön plandayken, bakteriyel konjonktivitte antibiyotikli damlalar gerekebilir. Alerjik konjonktivitte ise alerjiye yönelik tedaviler kullanılır.
Konjonktivit çoğu zaman hafif seyretse de bazı durumlarda kornea etkilenebilir. Kornea tutulumu olduğunda ışığa hassasiyet, ağrı ve görme bulanıklığı daha belirgin hale gelir.
Göz Enfeksiyonları Neden Olur?
Göz enfeksiyonları farklı nedenlerle ortaya çıkabilir. Mikroorganizmaların göze temas etmesi, el hijyenine dikkat edilmemesi, enfekte yüzeylere temas, kontakt lensin yanlış kullanımı, bağışıklık sisteminin zayıflaması ve göz yüzeyinin korunma mekanizmalarının bozulması enfeksiyon riskini artırabilir.
Viral Enfeksiyonlar
Viral enfeksiyonlar konjonktivitin en sık nedenlerinden biridir. Viral konjonktivit genellikle sulanma, kızarıklık, batma ve gözde rahatsızlık hissi ile seyreder. Soğuk algınlığı veya üst solunum yolu enfeksiyonu ile birlikte görülebilir.
Viral konjonktivit bulaşıcı olabilir. El teması, ortak havlu kullanımı, enfekte yüzeylere dokunma ve yakın temasla yayılabilir. Bu nedenle hijyen kurallarına dikkat etmek önemlidir.
Bakteriyel Enfeksiyonlar
Bakteriyel konjonktivit daha çok sarı-yeşil çapaklanma, kapaklarda yapışma ve yoğun akıntı ile kendini gösterebilir. Sabah uyandığında kirpiklerin birbirine yapışması sık görülen bir belirtidir.
Bakteriyel enfeksiyonlarda tedavi için antibiyotikli damlalar veya merhemler gerekebilir. Ancak her kızarıklık antibiyotik gerektirmez. Antibiyotik kullanımı muayene bulgularına göre belirlenmelidir.
Alerjik Nedenler
Alerjik konjonktivit enfeksiyon değildir; ancak konjonktiva iltihabına yol açtığı için konjonktivit başlığı altında değerlendirilir. En belirgin belirtisi kaşıntıdır. Kızarıklık, sulanma, kapak şişliği ve yanma eşlik edebilir.
Alerjik konjonktivit genellikle iki gözde birden görülür. Polen, toz, hayvan tüyü, küf, kozmetik ürünler ve çevresel alerjenler şikâyetleri artırabilir.
Kontakt Lens Kullanımı
Kontakt lenslerin yanlış kullanımı göz enfeksiyonları açısından önemli bir risk faktörüdür. Lensle uyumak, lensi süresinden uzun kullanmak, lens kabını düzenli değiştirmemek, musluk suyu ile lens teması veya hijyen kurallarına uymamak kornea enfeksiyonu riskini artırabilir.
Kontakt lens kullanıcısında kızarıklık, ağrı, ışığa hassasiyet veya bulanık görme varsa basit konjonktivit gibi değerlendirilmemeli; kornea enfeksiyonu açısından muayene yapılmalıdır.
Göz Yüzeyi Kuruluğu
Kuru göz hastalığında göz yüzeyinin savunma mekanizması zayıflayabilir. Gözyaşı filmi yeterli olmadığında mikroorganizmalar ve tahriş edici faktörler göz yüzeyinde daha kolay sorun oluşturabilir.
Kuru göz, konjonktivit benzeri kızarıklık ve batma şikâyetlerine de neden olabilir. Bu nedenle tekrarlayan kızarıklıklarda göz yüzeyi değerlendirilmelidir.
Göz Hijyeninin Bozulması
Kirli ellerle göze dokunmak, makyaj ürünlerini ortak kullanmak, eski makyaj malzemelerini kullanmaya devam etmek ve havlu paylaşmak enfeksiyon riskini artırabilir.
Özellikle çocuklarda ve kalabalık ortamlarda göz enfeksiyonları daha kolay yayılabilir.
Göz Enfeksiyonları Risk Faktörleri
Göz enfeksiyonları herkesde görülebilir. Ancak bazı kişilerde enfeksiyon gelişme riski daha yüksektir.
Çocuklar ve Kreş-Okul Ortamları
Çocuklar gözlerini sık ovuşturabilir ve el hijyenine her zaman dikkat edemeyebilir. Kreş ve okul gibi kalabalık ortamlarda viral ve bakteriyel konjonktivit daha kolay yayılabilir.
Çocuklarda göz kızarıklığı, yoğun çapaklanma veya kapak şişliği varsa muayene yapılmalıdır.
Kontakt Lens Kullananlar
Kontakt lens kullanıcıları özellikle kornea enfeksiyonları açısından risk altındadır. Lens hijyenine dikkat edilmemesi ciddi keratitlere neden olabilir.
Kontakt lens kullanırken ağrı, ışığa hassasiyet ve görme azalması varsa lens çıkarılmalı ve göz muayenesi geciktirilmemelidir.
Bağışıklık Sistemi Zayıf Olanlar
Bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde enfeksiyonlar daha ağır seyredebilir. Diyabet, bağışıklık sistemi hastalıkları, yoğun ilaç kullanımı veya sistemik hastalıklar enfeksiyon riskini artırabilir.
Bu hastalarda tedavi daha dikkatli planlanmalıdır.
Alerjik Göz Hastalığı Olanlar
Alerjik göz hastalığı olan kişilerde kaşıntı nedeniyle göz ovuşturma sık görülür. Ovuşturma göz yüzeyini tahriş edebilir ve ikincil enfeksiyon riskini artırabilir.
Alerji tedavisi yalnızca konfor için değil, göz yüzeyini korumak için de önemlidir.
Göz Ameliyatı Geçirenler
Yakın zamanda göz ameliyatı geçiren kişilerde kızarıklık, ağrı veya görme azalması varsa dikkatli değerlendirme gerekir. Ameliyat sonrası enfeksiyonlar nadir olmakla birlikte ciddi sonuçlara yol açabilir.
Bu nedenle ameliyat sonrası belirtiler ihmal edilmemelidir.
Göz Enfeksiyonu Belirtileri Nelerdir?
Göz enfeksiyonları birçok belirtiyle ortaya çıkabilir. Belirtilerin türü enfeksiyonun nedenine ve gözün hangi tabakasının etkilendiğine göre değişir.
Göz Kızarıklığı
Göz kızarıklığı konjonktivitin en sık belirtilerinden biridir. Konjonktiva damarları genişlediğinde gözün beyaz kısmı kırmızı görünür.
Kızarıklık tek başına enfeksiyon anlamına gelmez. Alerji, kuru göz, göz tansiyonu, kornea hastalıkları veya yabancı cisim de kızarıklık yapabilir.
Çapaklanma ve Akıntı
Bakteriyel konjonktivitte sarı veya yeşil akıntı görülebilir. Sabah kapakların yapışması sık karşılaşılan bir belirtidir.
Viral konjonktivitte akıntı daha sulu olabilir. Alerjik konjonktivitte ise daha çok şeffaf sulanma ve kaşıntı ön plandadır.
Sulanma
Viral ve alerjik konjonktivitte sulanma sık görülür. Göz sürekli yaşarabilir ve hasta gözünü silme ihtiyacı hissedebilir.
Sulanma kuru gözde, yabancı cisimde veya gözyaşı kanalı problemlerinde de görülebilir. Bu nedenle muayene ile değerlendirilmelidir.
Kaşıntı
Kaşıntı özellikle alerjik konjonktivit için tipik bir belirtidir. Hasta gözlerini ovuşturmak isteyebilir.
Göz ovuşturma şikâyetleri artırabilir ve kornea yüzeyine zarar verebilir. Kaşıntı belirginse alerjik göz hastalığı açısından değerlendirme gerekir.
Batma ve Yanma
Batma ve yanma, viral konjonktivit, kuru göz, alerji ve göz yüzeyi tahrişinde sık görülebilir. Hasta gözünde kum varmış gibi hissedebilir.
Bu şikâyetler ağrı ve görme azalmasıyla birlikteyse kornea tutulumu açısından dikkatli olunmalıdır.
Göz Kapağı Şişliği
Konjonktivitte göz kapakları şişebilir. Alerjik durumlarda şişlik iki taraflı ve kaşıntılı olabilir. Enfeksiyonlarda ise ağrı, kızarıklık ve akıntı eşlik edebilir.
Kapak şişliği belirginse, göz çevresine yayılıyorsa veya ateş eşlik ediyorsa daha ciddi enfeksiyonlar açısından değerlendirme gerekir.
Işığa Hassasiyet
Işığa hassasiyet basit konjonktivitte hafif olabilir. Ancak belirgin ışık hassasiyeti kornea tutulumu, üveit veya daha ciddi göz hastalıklarını düşündürebilir.
Işık hassasiyeti ağrı ve bulanık görme ile birlikteyse muayene geciktirilmemelidir.
Bulanık Görme
Konjonktivitte akıntı ve gözyaşı tabakası bozukluğu nedeniyle geçici bulanıklık olabilir. Göz kırpınca veya akıntı temizlenince görme düzelebilir.
Ancak kalıcı bulanık görme, kornea enfeksiyonu veya gözün daha derin tabakalarını etkileyen hastalıklar açısından uyarıcıdır.
Konjonktivit Türleri
Konjonktivit farklı nedenlerle gelişebilir. Tedavi seçimi konjonktivitin türüne göre yapılmalıdır.
Viral Konjonktivit
Viral konjonktivit genellikle sulu akıntı, kızarıklık, batma ve sulanma ile seyreder. Çoğu zaman bir gözde başlar ve birkaç gün içinde diğer göze geçebilir.
Üst solunum yolu enfeksiyonu, boğaz ağrısı veya nezle belirtileriyle birlikte görülebilir. Bulaşıcıdır ve hijyen önlemleri önemlidir.
Viral Konjonktivit Belirtileri
Sulanma, kızarıklık, batma, hafif çapaklanma, gözde rahatsızlık hissi ve kapaklarda şişlik görülebilir. Bazı hastalarda kulak önünde hassasiyet oluşabilir.
Kornea tutulumu gelişirse ışığa hassasiyet ve bulanık görme daha belirgin hale gelebilir.
Viral Konjonktivit Tedavisi
Viral konjonktivitte tedavi çoğunlukla destekleyicidir. Suni gözyaşı, soğuk kompres ve hijyen önlemleri şikâyetleri azaltabilir.
Antibiyotikler viral enfeksiyonları tedavi etmez. Ancak bazı durumlarda ikincil bakteriyel enfeksiyon şüphesi varsa doktor farklı tedaviler planlayabilir.
Viral Konjonktivit Bulaşıcı mıdır?
Evet, viral konjonktivit bulaşıcı olabilir. Hasta gözlerine dokunduktan sonra ellerini yıkamalı, havlu ve yastık kılıfını ortak kullanmamalı, yakın temastan kaçınmalıdır.
Bulaştırıcılık süresi hastalığın şiddetine ve etkenine göre değişebilir.
Bakteriyel Konjonktivit
Bakteriyel konjonktivit genellikle yoğun çapaklanma ve sarı-yeşil akıntı ile seyreder. Sabah uyandığında göz kapaklarının yapışması tipiktir.
Tek gözde başlayabilir, diğer göze geçebilir. Çocuklarda daha sık görülebilir.
Bakteriyel Konjonktivit Belirtileri
Sarı-yeşil akıntı, kapaklarda yapışma, kızarıklık, batma, sulanma ve kapak şişliği görülebilir. Görme genellikle akıntı temizlenince düzelir.
Ağrı, ışığa hassasiyet veya belirgin görme azalması varsa kornea tutulumu açısından muayene gerekir.
Bakteriyel Konjonktivit Tedavisi
Bakteriyel konjonktivitte antibiyotikli göz damlaları veya merhemler kullanılabilir. Tedavi süresi ve ilaç seçimi muayene bulgularına göre belirlenir.
Antibiyotikli damlalar gelişigüzel kullanılmamalıdır. Yanlış veya gereksiz antibiyotik kullanımı tedaviyi zorlaştırabilir.
Alerjik Konjonktivit
Alerjik konjonktivit enfeksiyon değildir. Gözün alerjenlere verdiği reaksiyon sonucu gelişir. En belirgin belirtisi kaşıntıdır.
Genellikle iki gözde birden görülür. Mevsimsel olabilir veya yıl boyu devam edebilir.
Alerjik Konjonktivit Belirtileri
Kaşıntı, kızarıklık, sulanma, kapak şişliği, yanma ve göz ovuşturma sık görülür. Burun akıntısı, hapşırma veya cilt alerjileri eşlik edebilir.
Yoğun göz ovuşturma kornea yüzeyini tahriş edebilir. Özellikle çocuklarda alerjik göz hastalığı ciddiye alınmalıdır.
Alerjik Konjonktivit Tedavisi
Tedavide alerjenlerden korunma, soğuk kompres, suni gözyaşı ve alerji damlaları kullanılabilir. Bazı hastalarda kısa süreli antiinflamatuar tedaviler gerekebilir.
Kortizonlu damlalar yalnızca doktor kontrolünde kullanılmalıdır. Kontrolsüz kullanım göz tansiyonu yükselmesi ve enfeksiyon riskini artırabilir.
Kimyasal ve Tahrişe Bağlı Konjonktivit
Kimyasal maddeler, duman, klor, kozmetik ürünler, temizlik maddeleri veya yabancı cisimler konjonktivada tahriş oluşturabilir. Bu durumda kızarıklık, yanma, sulanma ve batma görülebilir.
Kimyasal madde göze temas ettiğinde ilk yapılması gereken bol suyla yıkamaktır. Ardından göz muayenesi yapılmalıdır. Özellikle asit veya alkali maddeler ciddi hasar oluşturabilir.
Yenidoğan Konjonktiviti
Yenidoğan döneminde görülen konjonktivitler özel önem taşır. Doğumdan sonraki ilk günler veya haftalarda gözde yoğun akıntı, kapak şişliği ve kızarıklık görülebilir.
Yenidoğan bebeklerde göz enfeksiyonları hızlı ilerleyebilir. Bu nedenle evde beklemek veya gelişigüzel damla kullanmak doğru değildir.
Bebeklerde Göz Çapaklanması
Bebeklerde çapaklanma gözyaşı kanalı tıkanıklığına bağlı olabilir. Ancak yoğun akıntı, kızarıklık ve kapak şişliği varsa enfeksiyon açısından değerlendirme gerekir.
Bebeklerde tedavi planı yaşa, muayene bulgusuna ve enfeksiyonun şiddetine göre yapılmalıdır.
Kontakt Lens İlişkili Göz Enfeksiyonları
Kontakt lens kullanan kişilerde konjonktivit dışında kornea enfeksiyonu riski de vardır. Kornea enfeksiyonları görme açısından daha ciddi sonuçlar doğurabilir.
Lens kullanıcılarında gözde ağrı, kızarıklık, ışığa hassasiyet, bulanık görme veya gözde beyaz leke fark edilirse lens çıkarılmalı ve acil göz muayenesi yapılmalıdır.
Lens Kullanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Lensle uyumamak, lensi önerilen süreden uzun kullanmamak, lens kabını düzenli değiştirmek ve lensi musluk suyuyla temas ettirmemek gerekir.
Deniz, havuz ve duş sırasında lens kullanmak enfeksiyon riskini artırabilir.
Göz Enfeksiyonlarında Tanı Nasıl Konur?
Göz enfeksiyonlarında tanı göz muayenesiyle konur. Belirtiler tek başına enfeksiyonun türünü kesin olarak belirlemek için yeterli olmayabilir.
Hasta Öyküsü
Muayenede şikâyetlerin ne zaman başladığı, tek göz mü çift göz mü olduğu, akıntının tipi, ağrı varlığı, ışığa hassasiyet, kontakt lens kullanımı, alerji öyküsü ve bulaşıcı temas sorgulanır.
Bu bilgiler tanı ve tedavi planı için önemlidir.
Biyomikroskopik Muayene
Biyomikroskopik muayene ile konjonktiva, kornea, göz kapakları ve göz yüzeyi ayrıntılı değerlendirilir. Kornea tutulumu olup olmadığı bu muayenede anlaşılabilir.
Kornea etkilenmişse tedavi daha dikkatli planlanmalıdır.
Kornea Boyama Testi
Özel boyalarla kornea yüzeyi değerlendirilir. Çizik, ülser, epitel hasarı veya keratit bulguları saptanabilir.
Ağrı ve ışığa hassasiyeti olan hastalarda kornea boyama testi önemlidir.
Kültür ve Laboratuvar İncelemesi
Ağır, dirençli, tekrarlayan veya kontakt lensle ilişkili enfeksiyonlarda kültür alınabilir. Bu sayede enfeksiyon etkeni belirlenebilir ve tedavi daha hedefe yönelik düzenlenebilir.
Her konjonktivitte kültür gerekmez. Gerekli olup olmadığı muayene bulgularına göre belirlenir.
Göz Enfeksiyonları Tedavisi Nasıl Yapılır?
Göz enfeksiyonlarında tedavi enfeksiyonun türüne göre belirlenir. Viral, bakteriyel, alerjik ve kontakt lens ilişkili durumların tedavisi farklıdır.
Antibiyotikli Göz Damlası Tedavisi
Bakteriyel konjonktivitte antibiyotikli damlalar veya merhemler kullanılabilir. İlaç seçimi hastanın yaşına, enfeksiyonun şiddetine ve muayene bulgularına göre yapılır.
Antibiyotikli damla önerildiğinde tedavi süresi tamamlanmalıdır. Şikâyetler azaldı diye ilacı erken kesmek uygun olmayabilir.
Antiviral Tedavi
Her viral konjonktivit antiviral tedavi gerektirmez. Ancak herpes virüsüne bağlı göz enfeksiyonlarında özel antiviral tedaviler gerekebilir.
Herpes göz enfeksiyonlarında kortizonlu damlaların kontrolsüz kullanımı hastalığı ağırlaştırabilir. Bu nedenle tanı kesinleşmeden ilaç kullanılmamalıdır.
Alerji Damlası ve Antiinflamatuar Tedavi
Alerjik konjonktivitte alerji damlaları, suni gözyaşı ve soğuk kompres şikâyetleri azaltabilir. Bazı durumlarda kısa süreli antiinflamatuar damlalar gerekebilir.
Tedavi alerjinin şiddetine ve göz yüzeyi bulgularına göre planlanmalıdır.
Suni Gözyaşı ve Destek Tedavisi
Suni gözyaşı damlaları viral, alerjik ve tahrişe bağlı konjonktivitlerde göz yüzeyini rahatlatabilir. Gözdeki yanma, batma ve kuruluk hissini azaltmaya yardımcı olabilir.
Sık kullanım gerekiyorsa koruyucusuz damlalar tercih edilebilir.
Soğuk Kompres
Soğuk kompres özellikle alerjik ve viral konjonktivitte rahatlama sağlayabilir. Kapak şişliği, kaşıntı ve yanma hissini azaltabilir.
Kompres için temiz materyal kullanılmalı ve gözler arasında aynı bez paylaşılmamalıdır.
Kapak Hijyeni
Çapaklanma olan hastalarda kapak kenarlarının temiz tutulması önemlidir. Ilık su veya uygun temizleme ürünleri ile kirpik dipleri nazikçe temizlenebilir.
Göz ovuşturulmamalı ve akıntı temizlenirken hijyen kurallarına dikkat edilmelidir.
Göz Enfeksiyonu Sonrası İyileşme Süreci
İyileşme süreci enfeksiyonun türüne göre değişir. Viral konjonktivit bazı hastalarda birkaç gün içinde hafiflerken, bazı durumlarda daha uzun sürebilir. Bakteriyel konjonktivitte uygun tedaviyle şikâyetler daha hızlı gerileyebilir.
Alerjik konjonktivit ise alerjen teması devam ettiği sürece tekrarlayabilir. Bu nedenle yalnızca damla tedavisi değil, alerjenden korunma da önemlidir.
Tedaviye rağmen ağrı, görme azalması, ışığa hassasiyet veya şikâyetlerde artış olursa yeniden muayene gerekir.
Göz Enfeksiyonlarında Dikkat Edilmesi Gerekenler
Göz enfeksiyonlarında tedavi kadar hijyen de önemlidir. Özellikle bulaşıcı konjonktivitlerde enfeksiyonun yayılmasını önlemek gerekir.
Eller Sık Yıkanmalı
Göze dokunduktan sonra eller mutlaka yıkanmalıdır. Gözler mümkün olduğunca ovuşturulmamalıdır.
El hijyeni, bulaşmayı azaltmanın en önemli yollarından biridir.
Havlu ve Yastık Kılıfı Paylaşılmamalı
Bulaşıcı konjonktivitlerde havlu, yastık kılıfı, makyaj malzemesi ve lens kutusu paylaşılmamalıdır.
Kişisel eşyaların ayrılması, aile içi bulaş riskini azaltır.
Makyaj Ürünleri Kullanılmamalı
Enfeksiyon döneminde göz makyajı yapılmamalıdır. Eski veya enfeksiyon sırasında kullanılan makyaj ürünleri tekrar kullanılmamalıdır.
Makyaj malzemeleri mikroorganizma taşıyabilir ve enfeksiyonun tekrarlamasına neden olabilir.
Kontakt Lens Kullanımına Ara Verilmeli
Göz enfeksiyonu sırasında kontakt lens kullanılmamalıdır. Lensler ve lens kutusu enfeksiyon kaynağı olabilir.
Tedavi tamamlandıktan sonra lens kullanımına ne zaman dönüleceği göz hekimi tarafından belirlenmelidir.
Damlalar Ortak Kullanılmamalı
Göz damlaları kişiye özeldir. Başkasının damlası kullanılmamalı ve reçete edilen damla başka biriyle paylaşılmamalıdır.
Damla ucunun göze veya kirpiklere temas etmemesine dikkat edilmelidir.
Hangi Durumlarda Acil Göz Muayenesi Gerekir?
Bazı belirtiler basit konjonktivit dışında daha ciddi göz hastalıklarını düşündürebilir.
Şiddetli Göz Ağrısı
Konjonktivitte hafif batma olabilir; ancak şiddetli ağrı beklenen bir bulgu değildir. Şiddetli ağrı kornea enfeksiyonu, üveit veya göz tansiyonu gibi farklı durumlarla ilişkili olabilir.
Görme Azalması
Görmede belirgin azalma varsa muayene geciktirilmemelidir. Basit konjonktivitte görme genellikle akıntı temizlenince düzelir.
Kalıcı bulanıklık veya görme azalması kornea tutulumu açısından önemlidir.
Işığa Belirgin Hassasiyet
Işığa belirgin hassasiyet kornea veya göz içi iltihaplarını düşündürebilir. Bu belirti özellikle ağrı ve bulanık görmeyle birlikteyse acil değerlendirme gerekir.
Kontakt Lens Kullanıcısında Kızarıklık
Kontakt lens kullanan kişilerde kızarıklık ve ağrı varsa kornea enfeksiyonu riski nedeniyle hızlı muayene gerekir.
Lens çıkarılmalı ve hekim değerlendirmesi yapılana kadar tekrar takılmamalıdır.
Bebeklerde Yoğun Akıntı
Yenidoğanlarda yoğun akıntı, kapak şişliği ve kızarıklık ciddiye alınmalıdır. Bebeklerde enfeksiyonlar hızlı ilerleyebilir.
Bu durumda evde beklemek doğru değildir.
Göz Enfeksiyonları Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Göz enfeksiyonlarının çoğu uygun tedaviyle düzelir. Ancak bazı enfeksiyonlar tedavi edilmezse korneaya yayılabilir ve görme açısından risk oluşturabilir.
Kornea ülseri, skar, kronik göz yüzeyi hastalığı, tekrarlayan enfeksiyon ve kalıcı görme azalması gelişebilir. Özellikle kontakt lens ilişkili enfeksiyonlar daha dikkatli takip edilmelidir.
Bakteriyel enfeksiyonlarda yanlış veya eksik tedavi hastalığın uzamasına neden olabilir. Viral enfeksiyonlarda hijyen önlemlerine uyulmaması bulaşın yayılmasına yol açabilir.
Göz Enfeksiyonları Hakkında Sık Sorulan Sorular
Konjonktivit nedir?
Konjonktivit, gözün beyaz kısmını ve kapak iç yüzeyini örten konjonktiva tabakasının iltihaplanmasıdır. Viral, bakteriyel, alerjik veya tahrişe bağlı nedenlerle gelişebilir.
Göz enfeksiyonu belirtileri nelerdir?
Göz kızarıklığı, çapaklanma, sulanma, batma, yanma, kaşıntı, kapak şişliği, ışığa hassasiyet ve bulanık görme göz enfeksiyonlarında görülebilir.
Konjonktivit bulaşıcı mıdır?
Viral ve bazı bakteriyel konjonktivitler bulaşıcı olabilir. Alerjik konjonktivit bulaşıcı değildir. Bulaşı önlemek için el hijyeni ve kişisel eşyaların ayrılması önemlidir.
Bakteriyel konjonktivit nasıl anlaşılır?
Bakteriyel konjonktivitte sarı-yeşil akıntı, çapaklanma ve sabah kapaklarda yapışma daha belirgin olabilir. Ancak kesin ayrım muayene ile yapılmalıdır.
Viral konjonktivit antibiyotikle geçer mi?
Antibiyotikler viral enfeksiyonları tedavi etmez. Viral konjonktivitte genellikle destek tedavisi ve hijyen önerileri uygulanır. Ek bakteriyel enfeksiyon şüphesi varsa tedavi farklı planlanabilir.
Alerjik konjonktivit enfeksiyon mudur?
Hayır. Alerjik konjonktivit enfeksiyon değildir. Gözün alerjenlere verdiği reaksiyon sonucu oluşur. En belirgin belirtisi kaşıntıdır.
Göz enfeksiyonunda lens kullanılır mı?
Hayır. Göz enfeksiyonu sırasında kontakt lens kullanımına ara verilmelidir. Lens kullanımı enfeksiyonun ağırlaşmasına ve kornea tutulmasına neden olabilir.
Göz enfeksiyonu için evde ne yapılabilir?
Eller sık yıkanmalı, göz ovuşturulmamalı, havlu paylaşılmamalı ve göz makyajı yapılmamalıdır. Ancak ilaç tedavisi için göz muayenesi gerekir. Bilinçsiz damla kullanılmamalıdır.
Çocuklarda konjonktivit tehlikeli midir?
Çocuklarda konjonktivit sık görülür ve çoğu zaman uygun tedaviyle düzelir. Ancak yoğun çapaklanma, kapak şişliği, ağrı, ışığa hassasiyet veya görme azalması varsa muayene gerekir.
Göz enfeksiyonunda ne zaman doktora gidilmeli?
Şiddetli ağrı, görme azalması, ışığa hassasiyet, kontakt lens kullanımı, bebeklerde yoğun akıntı, tekrarlayan enfeksiyon veya tedaviye rağmen düzelmeme durumunda göz muayenesi yapılmalıdır.
Sonuç: Göz Enfeksiyonlarında Doğru Tanı ve Tedavi Önemlidir
Göz enfeksiyonları ve konjonktivitler, gözde kızarıklık, çapaklanma, sulanma, batma, yanma, kaşıntı ve kapak şişliği gibi belirtilerle ortaya çıkabilen yaygın göz hastalıklarıdır. Ancak her göz kızarıklığı basit bir enfeksiyon değildir. Kuru göz, alerji, kornea hastalıkları, göz tansiyonu ve göz içi iltihapları da benzer belirtiler verebilir.
Konjonktivit viral, bakteriyel, alerjik veya tahrişe bağlı olabilir. Tedavi, hastalığın nedenine göre planlanmalıdır. Viral konjonktivitte destek tedavisi ve hijyen önlemleri ön plandayken, bakteriyel konjonktivitte antibiyotikli damlalar gerekebilir. Alerjik konjonktivitte ise alerjiye yönelik damlalar ve alerjenden korunma önemlidir.
Kontakt lens kullanan kişilerde göz kızarıklığı ve ağrı daha dikkatli değerlendirilmelidir. Bu hastalarda kornea enfeksiyonu riski bulunduğu için lens kullanımı bırakılmalı ve göz muayenesi geciktirilmemelidir. Bebeklerde, bağışıklık sistemi zayıf olanlarda ve görme azalması bulunan hastalarda da erken değerlendirme önemlidir.
Göz enfeksiyonlarında bilinçsiz damla kullanımı doğru değildir. Özellikle kortizonlu damlalar bazı enfeksiyonları ağırlaştırabilir. Doğru tedavi için enfeksiyonun tipi, göz yüzeyinin durumu ve kornea tutulumu olup olmadığı değerlendirilmelidir.
Erken tanı, uygun tedavi, hijyen kurallarına uyum ve düzenli takip ile göz enfeksiyonlarının büyük bölümü kontrol altına alınabilir. Şiddetli ağrı, ışığa hassasiyet, görme azalması veya kontakt lens kullanımı gibi durumlarda göz muayenesi ertelenmemelidir.