Kliniğimizde Katarakt Ameliyatı ve Akıllı Mercek Seçimi Nasıl Yapılır?
Günümüzde kataraktın tek etkili tedavisi cerrahidir. Katarakt ameliyatı sırasında bulanıklaşan doğal mercek çıkarılır ve yerine yapay göz içi mercek yerleştirilir.
Katarakt nedeniyle kliniğimize başvuran hastalarda ilk önce katarakta bağlı görme kalitesinin ne kadar etkilendiğine bakılır. Özellikle başlangıç düzeyinde ve görme kalitesini bozmayan kataraktları takip etmesi tercih edilir. Ancak katarakta bağlı aşağıdaki durumlar oluşmaya başlamışsa katarakt ameliyatı planlanır;
Bulanık, puslu ve az görme
Gece görüşünde azalma
Işığa karşı hassasiyet ve kamaşma
Renklerin soluk veya sararmış görülmesi
Gözlük numarasının sık değişmesi
Okuma ve günlük aktivitelerde zorlanma
Bu şikayetlerin varlığında detaylı bir göz muayenesi ile kataraktın derecesi değerlendirilir.
Ameliyat Süreci Nasıl İşler?
1. Ameliyat Öncesi Değerlendirmede Neler Yapılmaktadır?
Ameliyat kararı verilmeden önce kapsamlı bir ön muayene yapılır. Görme düzeyi ölçülür, kataraktın derecesi değerlendirilir. Gözde bir enfeksiyon olup olmadığına bakılır, eğer kirpik diplerinde, konjonktivada bir enfeksiyon varsa önce enfeksiyon tedavisi yapılır. Ayrıca kuru göz değerlendirmesi yapılır, eğer ciddi bir kuru göz varsa mercek ölçümünü etkileyebileceğinden uygun damlalarla tedavisi yapılır. Daha sonra mercek ölçümü ve tedavi planlanır.
Göz tansiyonu ölçülür, eğer göz tansiyonununuz yüksekse katarakt ameliyatından önce göz tansiyonu tedaviniz yapılır, göz tansiyonunuz normal değerlere düştükten sonra ameliyatınız planlanır.
Gözünüze damla damlatarak gözünüzün retina tabakası değerlendirilir. Eğer şeker hastalığınız varsa ona bağlı bir retina probleminiz var mı diye bakılır. Yine katarakt ameliyatından önce retinanın periferik kısımlarını yırtık var mı diye kontrol etmek çok önemlidir. Retinanızın katarakt ameliyatı için hazır olması ileride yaşanabilecek komplikasyonların önlenmesi açısından çok önemlidir.
Eğer yüksek miyopunuz varsa mutlaka detaylı retina incelemesi yapıldıktan sonra katarakt ameliyatı kararı verilir.
Göz İçi Mercek Ölçümü (Biyometri) Nasıl Yapılır?
Katarakt ameliyatı veya refraktif lens değişimi öncesinde yapılan biyometrik ölçüm, ameliyatın başarısını belirleyen en kritik adımdır. Bu ölçümler sayesinde gözünüze yerleştirilecek mercek gücü milimetrik hassasiyetle hesaplanır. Bu ölçümler biyometri adı verilen cihazlar yardımıyla yapılmaktadır.
Ölçümlerdeki en ufak bir sapma bile ameliyat sonrası gözlük bağımlılığına veya istenmeyen bir görme keskinliğine yol açabilir. Bu nedenle biyometri, ameliyat kadar özen gerektiren bir süreçtir.
Günümüzde altın standart yöntem optik biyometridir. Bu yöntem:
Temassız ve hızlıdır
Lazer tabanlı ışık ölçümü kullanır
Geleneksel ultrasonik (kontakt) yönteme göre çok daha yüksek hassasiyet sağlar
Kliniğimizde katarakt ameliyatında mercek ölçümü için en son teknolojiye sahip hızlı ve güvenilir olan optik biyometri cihazları ile göz içi mercek ölçümlerini kullanmaktayız.
Ölçüm Öncesi Dikkat Edilmesi Gerekenler
Yumuşak kontakt lens kullanıyorsanız ölçümden en az 3–5 gün önce lenslerinizi çıkarmanız gerekir
Sert (RGP) lens kullanıyorsanız bu süre 2–4 haftadır
Eğer Göz Çizdirme Lazeri (Excimer Lazer) olmuşsanız bunu mutlaka doktorunuza söyleyin.
Daha önce göz cerrahisi geçirmişseniz bunu doktorunuzla paylaşın.
Göz kuruluğu veya yüzey düzensizlikleri ölçüm doğruluğunu etkileyebileceğinden, gerekirse ölçüm öncesi kuru göz tedavisi önerilebilir
Mercek Ölçümü Ne Kadar Sürer?
İşlem tamamen ağrısız ve temassızdır. Her iki göz için ölçüm genellikle 10–15 dakika içinde tamamlanır. Damla damlatılmasına gerek yoktur, ölçüm sonrası hemen günlük hayatınıza dönebilirsiniz.
Katarakt Ameliyatı (Fakoemülsifikasyon, FAKO) Nasıl Yapılmaktadır?
Günümüzde katarakt ameliyatında altın standart yöntem fakoemülsifikasyon yöntemidir. Bu teknikte:
Korneaya 2–3 mm'lik küçük bir kesi açılır
Ultrasonik enerjiyle bulanıklaşmış lens parçalanarak aspire edilir
Lens kapsülü korunur ve içine katlanabilir göz içi mercek (IOL) yerleştirilir
Kesi yeri dikişsiz yöntemle kapatılır
Enfeksiyon kontrolü sağlanır
Ameliyat lokal anestezi ile yapılır, hasta uyanıktır. Ameliyat süresi hastaya göre değişmekle beraber kısa sürer (Ortalama 30-40 dakika). Genelde aynı gün eve dönülür. Bazı hastalar için sedasyon veya genel anestezi de uygulanabilmektedir.
Katarakt Ameliyatında Mercek Seçimi Nasıl Yapılır?
Akıllı Mercekler mi? Standart Mercekler mi?
Ameliyatta yerleştirilen göz içi mercek, görme kalitenizi belirleyen en önemli faktördür. Kliniğimizde uluslararası standartlarda, yüksek teknolojili mercek seçenekleri sunulmaktadır.
Mercek seçimi kişiye özel bir karardır ve çok titizlikle yapılması gerekmektedir. Gözünüzün anatomik yapısı, mesleki ve günlük görsel ihtiyaçlarınız, gece sürüşü alışkanlığı ve gözlüğe bakış açınız bu kararı şekillendirir. Mesela mesleği günde 10 saat bilgisayar başında geçen biriyle, gece sürüş yapması gereken birine önereceğimiz mercek tipleri çok farklıdır.
- ***Mercek seçiminin en önemli aşaması günlük görsel aktivitelerinizin detaylı analizi ve sonrasında karar vermektir. Bu aşamada tüm seçenekler sizinle ayrıntılı olarak değerlendirip; size en uygun merceği birlikte belirliyoruz.
Mercek tiplerini ve ihtiyaçlara göre seçimini özetlersek;
- **Okuma gözlüğü kullanmakta sakınca görmeyen, bütçe odaklı tercih yapan hastalar tek odaklı standart monofokal mercekleri tercih edebilir.
- **Hem uzak hem de yakında gözlük kullanmak istemeyen hastalar trifocal mercekleri tercih edebilir. Bu merceklerle bazı hastalarda gece hale ve parıltı sorunu yaşanabilir.
- **Akıllı mercek isteyen ama daha çok bilgisayar başında vakit geçiren hastalarda EDOF Mercekler tercih edilebilir. Akıllı mercekler arasında daha az hale ve parıltı yapması nedeniyle gece sürüş yapan ve/veya bilgisayar başında vakit geçirenler tercih edebilir. Bazı hastalarda yakın okumada gözlük ihtiyacı olabilir.
- **Katarakt ile birlikte astigmatı olan hastalar torik mercekleri tercih edebilir. Astigmatla beraber hem yakın hem de uzak görmeyi düzelten alternatifleri de mevcuttur
Ameliyat Sırasında Dikkat Edilmesi Gerekenler
Ameliyathaneye alınmadan önce tuvalete gitmeniz önerilir. Ameliyat sırasında sıkışmanız göz içi basıncı arttırıp ameliyatınızı zorlaştırabilir.
Ameliyat esnasında gözünüze ameliyat mikroskobundan kaynaklanan parlak bir ışık gelir, ameliyat boyunca hekiminiz başka bir yönergede bulunmadığı sürece ışığa sabit bakmanız tercih edilir.
Ameliyat sırasında gözlerinizi sıkmamanız önemlidir.
Ameliyata girmeden önce aldığınız tüm ilaçları ve besin takviyelerini mutlaka hekiminizle paylaşın. Ameliyat günü hangilerini alıp almayacağınız doktorunuz tarafından size söylenecektir.
Ameliyattan sonra bir hafta boyunca gözünüzü yıkamamanız gerekiyor, bu yüzden birçok hasta ameliyata gelmeden önce banyo yapmayı tercih etmektedir.
Ameliyattan sonra göz numaralarınız değiştiği için eski gözlük numaralarınızla görememeniz normaldir.
Katarakt ameliyatından sonra gün ışığı daha parlak hissedilebilir, güneş gözlüğü kullanabilirsiniz.
Katarakt Ameliyatından Sonra Dikkat Edilmesi Gerekenler
İlk birkaç gün hafif bulanıklık, batma hissi, ışığa hassasiyet ve sulanma normaldir. Bir hafta içinde çoğunluğu geçer.
Görme genellikle ilk 24–48 saat içinde belirgin biçimde düzelmeye başlar; tam iyileşme 4–6 hafta içinde tamamlanır.
İlk gün 2 yastıkla sırt üstü yatmanız gerekir, ayrıca ilk hafta yüz üstü yatılmamalıdır.
Elinizi gözünüze getirmekten ve suyla temastan kaçınılmalıdır
Tozlu ortamlardan kaçınılmalıdır.
Doktorunuzun önerdiği damla tedavisine düzenli devam edilmelidir.
Damlalar damlatılmadan önce eller yıkanmalı, iki farklı damla arasında 5 dakika beklenmelidir. Damla şişesi yukarda kalmalı, göze temas etmemelidir.
Egzersiz ve yüzmeye bir müddet ara verilmelidir. (En az 4 Hafta)
Bir müddet ağır kaldırmaktan kaçınılmalıdır. (En az 4 Hafta)
Yüksek antioksidanlı, vitamin C, E, zeaksantin açısından zengin gıdalar yenmelidir.
Sık Sorulan Sorular
İki gözün ameliyatı aynı anda yapılır mı? Hayır. İki göz ameliyatı arasında genellikle 1–2 hafta beklenir. Bu süre ilk gözün iyileşmesini takip etmek ve ikinci göz için en doğru mercek planlamasını yapmak açısından önemlidir.
Katarakt ameliyatından sonra katarakt tekrarlar mı?
Tekrar katarakt oluşmaz. Ancak ameliyattan aylarca veya yıllarca sonra lens kapsülünde bulanıklaşma gelişebilir; bu durum "sekonder katarakt" olarak adlandırılır ve halk arasında lensin kireçlenmesi olarak bilinir. YAG lazer kapsülotomi adını verdiğimiz bir lazer işlemiyle kolayca kireçlenen kısım temizlenir. Tekrar canlı ve parlak görme kazanılır.
Ameliyat sonrası gözlük hiç kullanmayacak mıyım? Bu büyük ölçüde seçilen mercek tipine bağlıdır. Multifokal, trifocal veya EDOF mercek tercih eden hastaların büyük çoğunluğu günlük yaşamda gözlüksüz ya da düşük numaralı gözlükle rahatlıkla küçük yazılar okunabilir.